Nghị quyết 57: Mở hướng phát triển công nghệ chiến lược trong y tế

Trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngành Y tế đang từng bước cụ thể hóa các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, từ công nghệ sinh học, y sinh tiên tiến đến công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu, hướng tới làm chủ công nghệ, hình thành sản phẩm có khả năng ứng dụng và tạo giá trị trong thực tiễn.

Cụ thể hóa công nghệ chiến lược bằng những nhiệm vụ trọng tâm

Thực hiện định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc xác định rõ các công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược tạo cơ sở để các bộ, ngành lựa chọn nhiệm vụ phù hợp với yêu cầu phát triển của từng lĩnh vực.

Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Trong đó, công nghệ số gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối được xác định là một trong các nhóm công nghệ chiến lược. Danh mục sản phẩm cũng bao gồm mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo, AI chuyên ngành, nền tảng bản sao số, nền tảng điện toán đám mây cùng nhiều sản phẩm công nghệ khác.

Đối với lĩnh vực y tế, ngày 12/6/2026, Bộ Y tế ban hành Quyết định số 1710/QĐ-BYT về Kế hoạch thực hiện Quyết định số 808/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. Kế hoạch xác định 3 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược gắn với những bài toán lớn của ngành, gồm chủ động nguồn vắc xin thế hệ mới dùng cho người; làm chủ liệu pháp tế bào; phát triển y tế cá thể hóa và thiết bị y tế ứng dụng công nghệ in 3D.

Từ công nghệ sinh học, y sinh đến sản phẩm y tế

Các nhiệm vụ được xác định không chỉ dừng ở nghiên cứu công nghệ mà hướng đến những sản phẩm cụ thể. Với vắc xin thế hệ mới, mục tiêu đặt ra là tiếp nhận, làm chủ và nội địa hóa công nghệ, từng bước hình thành năng lực phát triển, thử nghiệm và sản xuất trong nước.

Đối với liệu pháp tế bào, yêu cầu tập trung vào chuẩn hóa, làm chủ công nghệ sản xuất tế bào miễn dịch, tế bào gốc và ứng dụng các liệu pháp này trong điều trị ung thư, bệnh mạn tính, bệnh nan y. Trong khi đó, hướng phát triển y tế cá thể hóa và thiết bị y tế in 3D đặt trọng tâm vào các sản phẩm y tế cá thể hóa, mô ghép và thiết bị y tế, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc sức khỏe.

Điểm đáng chú ý là các hướng này đều được xác định đồng thời về công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược. Cách tiếp cận đó tạo mối liên hệ rõ hơn giữa nhiệm vụ nghiên cứu, công nghệ cần làm chủ và sản phẩm dự kiến hình thành.

Công nghệ số mở rộng không gian phát triển của y tế

Cùng với công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, công nghệ số đang tạo thêm một hướng phát triển quan trọng đối với ngành Y tế. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bản sao số và các công nghệ nền tảng có thể được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng vào những bài toán phù hợp trong quản lý, chuyên môn, khai thác dữ liệu và cung cấp dịch vụ y tế.

Trong đó, các sản phẩm như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo, AI chuyên ngành, nền tảng bản sao số hay nền tảng điện toán đám mây được xác định trong danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược của Chính phủ. Khi được phát triển phù hợp với yêu cầu của ngành, những sản phẩm này có thể trở thành các giải pháp phục vụ quản lý, hỗ trợ chuyên môn, khai thác dữ liệu và kết nối thông tin trong hệ thống y tế.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu phát triển công nghệ số phải gắn với dữ liệu, hạ tầng, tiêu chuẩn, khả năng liên thông, an toàn thông tin và nhu cầu sử dụng thực tế. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển thành sản phẩm, giải pháp có yêu cầu kỹ thuật rõ ràng, có người sử dụng và có khả năng tích hợp vào quy trình thực tế.

Gắn công nghệ chiến lược với kết quả ứng dụng

Từ các định hướng trên, phát triển công nghệ chiến lược trong y tế cần được nhìn xuyên suốt từ xác định bài toán, lựa chọn công nghệ, nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi đến thử nghiệm, đánh giá, hoàn thiện sản phẩm và tổ chức ứng dụng.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW: tăng cường năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và tạo ra những sản phẩm có khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao, Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia tích cực tuyên truyền và thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến thông tin, dữ liệu và chuyển đổi số y tế; đồng thời duy trì, sản xuất và đăng tải thông tin về các nhiệm vụ, kết quả triển khai trên Cổng thông tin Trung tâm, góp phần thúc đẩy thực hiện các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong y tế và tạo giá trị thực tiễn trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Phòng Hỗ trợ Khách hàng

Duy Cường