Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động của sàn dữ liệu

Ngày 08/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 314/2026/NĐ-CP quy định hoạt động của sàn dữ liệu. Có hiệu lực từ ngày 25/9/2026, Nghị định thiết lập khuôn khổ pháp lý cho việc niêm yết, giao dịch, khai thác và cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu, đồng thời đặt ra yêu cầu chặt chẽ về tính hợp pháp, minh bạch, chất lượng, an ninh và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đưa dữ liệu vào lưu thông trong khuôn khổ pháp luật

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng phục vụ quản trị, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, để nguồn lực này được khai thác hiệu quả, việc lưu thông dữ liệu cần được đặt trong một môi trường có quy tắc, có cơ chế xác thực, kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể.

Nghị định số 314/2026/NĐ-CP quy định tương đối toàn diện các hoạt động của sàn dữ liệu, gồm hoạt động của tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu; thử nghiệm dữ liệu; điều kiện tham gia giao dịch; điều kiện đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; hỗ trợ định giá; quy trình giao dịch; quản lý rủi ro, hỗ trợ xử lý vấn đề phát sinh, giải quyết tranh chấp và trách nhiệm của các bên liên quan.

Sàn dữ liệu theo đó không chỉ là nơi kết nối Bên bán và Bên mua, mà còn là hạ tầng hỗ trợ niêm yết, kiểm tra, xác thực, giao kết hợp đồng điện tử, thanh toán, bàn giao và truy vết giao dịch. Nghị định phân định Sàn dữ liệu quốc gia và các sàn dữ liệu khác; trong đó Sàn dữ liệu quốc gia do Trung tâm dữ liệu quốc gia, Bộ Công an xây dựng, quản lý, vận hành, giám sát, kiểm tra và đánh giá theo quy định.

Bảy nguyên tắc đặt nền tảng cho thị trường dữ liệu an toàn, minh bạch

Tại Điều 4 Nghị định số 314/2026/NĐ-CP xác lập 07 nguyên tắc xuyên suốt trong tổ chức và vận hành sàn dữ liệu:

+ Tôn trọng quyền sở hữu, quyền khai thác, quyền sử dụng và các quyền hợp pháp khác đối với dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; bảo đảm quyền tự do giao dịch, trao đổi, cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu, đầu tư, kinh doanh và cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu theo quy định của pháp luật.

+ Bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch trong niêm yết, giao dịch, hỗ trợ định giá dữ liệu, sản phẩm về dữ liệu và cung cấp dịch vụ về dữ liệu trên sàn dữ liệu.

+ Bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu; bảo vệ dữ liệu cá nhân và dữ liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật trong quá trình giao dịch, lưu trữ trên sàn dữ liệu.

+ Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu.

+ Bảo đảm tính chính xác, hợp lệ, toàn vẹn, đầy đủ, cập nhật kịp thời, thống nhất và có thể truy xuất nguồn gốc của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn dữ liệu.

+ Tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân; nghiêm cấm lợi dụng sàn dữ liệu để mua, bán dữ liệu cá nhân hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái pháp luật. Dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân chỉ được giao dịch khi đáp ứng điều kiện về khử nhận dạng và các yêu cầu khác theo quy định.

+ Tuân thủ quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, an ninh mạng và các quy định pháp luật khác có liên quan.

Các nguyên tắc này thể hiện rõ quan điểm phát triển đi đôi với quản lý: khuyến khích khai thác giá trị của dữ liệu nhưng không đánh đổi an ninh, an toàn, quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức.

Hỗ trợ khách hàng

Phòng Hỗ trợ khách hàng